LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE MALİYET YÖNETİMİ
Maliyet nedir? Sorusunun
cevabını araştırdığımızda karşımıza birbirine benzeyen bir çok tanım
çıkar. TDK maliyeti, “bir mal elde
edilinceye değin harcanan değerlerin toplamı” olarak tanımlarken, maliyet
muhasebesi yönüyle maliyet ise “İşletmelerin
faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için gerekli olan
her türlü girdinin para olarak ifade edildiği toplam değer” olarak tanımlanmıştır.
Sonuç olarak yapılan tanımlara baktığımızda öne çıkan ortak nokta, hep bir ürün
veya hizmetin elde edilmesi süreci olduğudur.
Günümüz stratejik yönetim
anlayışında ise maliyet; sadece ürün veya hizmetin elde edilmesi olarak değil,
hedefe ulaşmakla özdeşleştirilmelidir. Bu çerçevede ise maliyet, “işletmenin
stratejik hedeflerine ulaşabilmek için gerçekleştireceği faaliyetler için gerekli
olan kaynakların parasal ifadesidir” şeklinde tanımlanabilir.
Günümüz ekonomi ve yoğun rekabet
şartlarında hemen her sektörde olduğu gibi bir hizmet sektörü olan lojistik
sektöründe de maliyet yönetimi çok daha önemli hale gelmiştir. Bunun nedeni de özellikle
işletmelerde karar alıcı noktada olan yöneticiler için geleceğe yönelik
tahminlerin yapılmasındaki güçlüğün derecesinin artmış olmasıdır.
Lojistik işletme yöneticilerinin
geleceğe yönelik kararlarını alırken maliyet yönetimine özellikle dikkat
etmeleri ve yönetim sistemlerini buna göre tasarlamaları gerekmektedir. Konuya
bu açıdan baktığımızda fiyatlandırma sürecinde de verilecek her bir hizmet için
tüm girdiler titizlikle incelenerek hedef
maliyetleme yapılmalı ve nihai fiyatlandırma elde edilecek değere göre
oluşturulmalıdır.
Lojistik sektöründe fiyatlandırma
sürecinde halen daha geleneksel yöntemlerin ve alışkanlıkların var olduğunu
rahatlıkla gözlemleyebiliyoruz. Bu yönetim anlayışı çağdaş yönetim sistemlerini uygulayan lojistik
işletmeleri karşısında geleneksel lojistik şirketlerini gelecekte zor durumda
bırakacak bir anlayıştır. Çoğu zaman günün koşullarında hızlı sonuç alınıyor
gibi görünse de, sürdürülebilir gelişim
açısından geleneksel anlayışın değişmesi
gerekmektedir. Bu gün yöneticiler için doğru maliyetleme, zamanında ve doğru
karar alma ve verimlilik sürdürülebilir gelişim açısından önemli kriterlerdir. Bunun
nedeni de küresel rekabet ortamında alınacak kararların çok daha stratejik
olmasının gerekliliğidir.
Buna bağlı olarak lojistik
İşletmelerinde yöneticiler hedef maliyetleme ile maliyetler hakkında doğru
bilgiler elde ederek doğru karar vermedeki isabet oranlarını da arttırabilirler.
Sadece yılların deneyimi ve elde edilmiş başarıların verdiği özgüvenle alınacak
kararlar artık günümüz ekonomik koşullarında tek başına yeterli değildir. Bir
forkliftin değiştirilmesinden bir çekici alımına, bir depo yatırımından yeni
ekipmanların alımına, insan kaynakları yönünden işletmeye katılacak yeni işgörenlerden
finansman ihtiyacının karşılanmasına kadar gerçekleştirilecek her bir
faaliyetin maliyet analizi titizlikle yapılmalıdır.
Burada vurgulamak istediğimiz
bir diğer nokta ise yönetimin “stratejik yönetim anlayışını kuruluş ve hızlı büyüme yıllarında da uygulamış olsaydık, bugün
bulunduğumuz yerden çok daha iyi düzeyde ve noktada olur muyduk?” sorusuna nasıl cevap vereceğidir. Bu soruya
verilecek cevap bundan sonraki yönetim anlayışını doğrudan etkileyecektir.
Son olarak özetle belirtmek
isterim ki günümüz ve gelecek için stratejik yönetim yaklaşımı ile yaptığımız maliyet tanımından da yola çıkarak
elde edilmek istenen her bir sonuç ya da varılmak istenen her bir hedef
için ayrı ayrı maliyet değerlemesinin
yapılması gerekliliğidir.
Bu değerleme hem alınan
kararların daha sağlıklı olmasını sağlayacak, hem de sürdürülebilir gelişim
için karlılığı olumlu yönde etkileyecektir.
UNIBUSINESS MART 2013
